Stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego

W Kościele katolickim nie występuje instytucja rozwodu. Małżonkowie mogą jedynie uzyskać orzeczenie o nieważności małżeństwa kościelnego bez otrzymania rozwodu cywilnego. Mogą też mieć orzeczenie o rozwodzie cywilnym bez wyroku stwierdzającego nieważność małżeństwa w Kościele katolickim.

Prawnokanoniczne tytuły nieważności małżeństwa można podzielić na trzy grupy.


1) przeszkody małżeńskie, od których nie uzyskano przewidzianej prawem dyspens:

wiek – nie wolno zawrzeć małżeństwa mężczyźnie, który nie ukończył 16 lat a kobiecie, która nie ukończyła lat 14,
• niemoc płciowa ,
• węzeł małżeński,
• różność religii,
• święcenia – dotyczy każdej osoby duchownej

profesja zakonna,
• uprowadzenie

występek – oznaczający zabicie współmałżonka w celu zawarcia kolejnego związku małżeńskiego,
• pokrewieństwo – dotyczy osób, które są ze sobą spokrewnione w linii prostej bądź w linii bocznej do czwartego stopnia. Przeszkoda pokrewieństwa w linii bocznej trzeciego i czwartego stopnia podlega dyspensie;
• powinowactwo – dotyczące osób spowinowaconych w linii prostej,
• przyzwoitość publiczna – małżeństwa nie może zawrzeć mężczyzna z córką lub matką swojej konkubiny oraz kobieta z synem lub ojcem swojego konkubenta.
2) wady zgody małżeńskiej:
• niezdolność do zawarcia małżeństwa – zapis ten dotyczy osób, które nie posiadają możliwości wystarczającego używania rozumu; mają poważny brak rozeznania oceniającego co do istotnych praw i obowiązków małżeńskich lub też są niezdolne do samodzielnego podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich z przyczyn mających swoje źródło w ich naturze psychicznej,
• brak minimum wiedzy na temat małżeństwa,
• błąd co do osoby,
• błąd dotyczący natury (istoty) małżeństwa,
• podstępne wprowadzenie w błąd,
• symulacja małżeństwa,
• przymus i bojaźń,
• małżeństwo warunkowe – oznaczające sytuację, w której dane małżeństwo zawarte zostało pod warunkiem dotyczącym przeszłości lub teraźniejszości.
3) niezachowanie kanonicznej formy zawarcia małżeństwa – prawo kanoniczne wymaga, pod groźbą nieważności, publicznej formy zawarcia małżeństwa.

Wskazać należy jeszcze na jedną, przesłankę umożliwiającą podjęcie decyzji o unieważnieniu małżeństwa- brak podjęcia współżycia seksualnego przez małżonków umożliwić może stwierdzenie nieważności już zawartego małżeństwa.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *