Eksmisja byłego małżonka

Eksmisja byłego małżonka jest wyjątkową instytucją. Prawomocne orzeczenie eksmisji jednego z małżonków powoduje utratę przez niego przysługującego mu dotychczas prawa zamieszkiwania w mieszkaniu i zachowanie prawa do dalszego zamieszkiwania tylko przez drugiego z małżonków.

Istnieją dwie procedury, które stwarzają możliwość eksmisji byłego małżonka:

1) określona w art. 58 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, stosowana w wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie; sąd w takiej sytuacji może nakazać w wyroku rozwodowym jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka,

2) określona ustawą o ochronie praw lokatorów – współlokator może wytoczyć powództwo o nakazanie przez sąd eksmisji małżonka, byłego małżonka lub innego współlokatora tego samego lokalu, jeżeli ten swoim rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie.

Rażąco naganne postępowanie uniemożliwiające wspólne zamieszkiwanie może przejawiać się m.in. nadużywaniem alkoholu czy wszczynaniem awantur.

Zaznaczyć należy, że eksmisja byłego małżonka ze wspólnie zajmowanego mieszkania nie obejmuje m.in. mieszkania należącego do osobistego majątku tego z małżonków, przeciwko któremu skierowane jest żądanie orzeczenia eksmisji.

Odpowiedzialność za długi małżonka

Zasadą jest, że jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka, wierzyciel może żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego małżonków.

Istotny zatem jest fakt czy przy zaciąganiu zobowiązania przez jednego małżonka (np. podpisywaniu umowy kredytowej), współmałżonek wyraził na to zgodę. W sytuacji gdy zgoda była wyrażona, wówczas wierzyciel (np. bank udzielający kredytu) może żądać spłaty długu nie tylko z majątku osobistego małżonka-dłużnika, ale również z z całego majątku wspólnego, który posiadają małżonkowie. Majątkiem wspólnym, są co do zasady, wszystkie rzeczy, które małżonkowie nabyli w okresie trwania małżeństwa, w szczególności ich pobrane wynagrodzenia za pracę, a także dochody z innej działalności zarobkowej każdego z nich. Oznacza to, że jeśli doszło do wyrażenia zgody, wówczas współmałżonek może ponieść bezpośrednie konsekwencje prawne dotykające również jego własnej pensji. Na spłatę długu nie będzie mógł zostać zajęty jedynie majątek osobisty współmałżonka dłużnika. Takim majątkiem osobistym są np. oszczędności zgromadzone przez współmałżonka przed ślubem albo otrzymane przez niego darowizny i spadki.

Zupełnie inaczej sprawa wygląda, gdy współmałżonek nie wyraził zgody na zaciągnięcie zobowiązania przez drugiego małżonka. Wówczas możliwość spłaty takiego długu jest znacznie ograniczona. Wierzyciel może żądać zaspokojenia tylko z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, z korzyści uzyskanych przez dłużnika z przysługujących mu praw autorskich, i innych praw pokrewnych, praw własności przemysłowej, innych praw twórcy, a jeżeli wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, także z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa.

Jednak ustanowienie między małżonkami rozdzielności majątkowej po dacie powstania zobowiązania (np. po zawarciu umowy pożyczki czy kredytu przez jednego z małżonków) nie będzie skuteczne względem wierzyciela dochodzącego spłaty tego zadłużenia (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 03 kwietnia 1980r., sygn. III CZP, OSNCP 1980).

Małżonek, którego współmałżonek zaciągnął zobowiązanie może wytoczyć powództwo:

a) przeciwegzekucyjne – o zwolnienie przedmiotu spod zajęcia egzekucyjnego w sytuacji gdy wierzyciel skierował egzekucję do określonego przedmiotu należącego do majątku odrębnego współmałżonka dłużnika,

b) powództwo opozycyjne przeciwegzekucyjne (art. 840 § 1 pkt 3 k.p.c.); należy wykazać, że egzekwowane świadczenie nie należy się wierzycielowi (można przy tym podnosić zarzuty nie tylko z własnego prawa ale i te, z którymi mógł wystąpić współmałżonek – zarzut wygaśnięcia wierzytelności wskutek spełnienia świadczenia, zwolnienia z długu, potrącenia albo też zarzut przedawnienia).

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *