Alimenty po rozwodzie na rzecz małżonka

Małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego. Świadczenia alimentacyjne między rozwiedzionymi małżonkami stanowią kontynuację powstałego przez zawarcie małżeństwa obowiązku wzajemnej pomocy w zakresie utrzymania, istnieją więc nie z powodu rozwodu, lecz mimo rozwodu, który nie stwarza nowego obowiązku alimentacyjnego, lecz powoduje zmodyfikowanie obowiązku istniejącego w czasie trwania małżeństwa. Przesłaną zwykłego obowiązku alimentacyjnego jest stan niedostatku, który nie musi istnieć w chwili orzeczenia rozwodu. Żądanie świadczeń alimentacyjnych jest uzasadnione także wtedy, gdy uprawniony do alimentów małżonek znalazł się w niedostatku dopiero po upływie pewnego czasu od orzeczenia rozwodu (por. A. Szpunar, Obowiązek alimentacyjny między małżonkami po rozwodzie, SC 1981, t. XXXI, s. 127).

Stan niedostatku występuje wówczas, gdy rozwiedziony małżonek własnymi siłami nie jest w stanie zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb nie tylko w całości ale i w części. Jeżeli jednak alimentów żąda małżonek, który – przy uwzględnieniu jego wieku, sił i stosunków rodzinnych – może podjąć naukę potrzebną do zdobycia odpowiednich kwalifikacji zawodowych, to świadczenia alimentacyjne przysługują mu tylko przez czas niezbędny do uzyskania takich kwalifikacji (Uchwała SN z dnia 16 grudnia 1997 roku, sygn. III CZP 91/86).

Natomiast w ramach obowiązku alimentacyjnego, małżonka uznanego za wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego należy wskazać, że uprzywilejowanie małżonka niewinnego polega na tym, że może on żądać alimentów od małżonka winnego, chociażby nie znajdował się w niedostatku.

W każdym wypadku wysokość obowiązku alimentacyjnego zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego i możliwości majątkowych i zarobkowych zobowiązanego do alimentacji. Uwagi zawarte w rozdziale Alimenty po rozwodzie dla dziecka zachowują tutaj swoją aktualność.

Przy ustalaniu wysokości alimentów sąd bierze pod uwagę wiek małżonka niewinnego i szereg innych okoliczności osobistych, zdrowotnych i majątkowych, jak również płeć i wkład małżonka niewinnego w rodzinę w zakresie zaspokajania jej potrzeb (również osobiste starania małżonka –wychowywanie dzieci, prowadzenie gospodarstwa domowego itp.).

W każdym wypadku obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa. Jednakże gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni. Nie powoduje wygaśnięcia obowiązku dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu zawarcie przez niego ślubu kościelnego (art. 60). Okoliczność tę jednak sąd powinien wziąć pod uwagę przy ocenie zgodności dochodzonego roszczenia alimentacyjnego z zasadami współżycia społecznego (uchwała SN z 17 grudnia 1991 r., sygn. akt III CZP 131/91).

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *